انتخاب اسم برند خلاقانه مثل انتخاب اسم فرزندتان است. شما قرار است این برند را بزرگ کنید و نام آن بر سر زبانها بیفتد؛ پس خیلی مهم است که چه اسمی را انتخاب میکنید. اسامی خاص برای برند باید بهگونهای باشد که حرفه و فعالیت شما را نشان دهد.
بهعنوان مثال، با شنیدن اسم نرگس به یاد چه چیزی میافتید؟ ممکن است یکی از پاسخهای شما بوی خوش گل نرگس است. بنابراین، این اسم با ترکیبی که آن را خاصتر کند، برای برند عطرسازی مناسب است. بسیاری از کسبوکارها اسامی خود را به همین شکل انتخاب کردهاند.
مثلاً شما نام زایشگاه حضرت مریم را زیاد شنیدهاید، چرا که مردم دنیا ایشان را به عنوان مادر باکره میشناسند و با شنیدن نام ایشان کلمه زایمان به ذهن میآید. از این مثالها بسیار است؛ اما چیزی که اهمیت دارد، آشنایی با قوانین انتخاب نام برند است. بنابراین، در این مقاله به هر آنچه باید در ارتباط با این موضوع بدانید، اشاره میکنیم.
چرا انتخاب اسم برند از اهمیت دارد؟
اسم برند خاص در ظاهر ساده به نظر میرسد اما امری بسیار مهم است. اگر شما اسم برند “خانمی” به گوشتان نخورده باشد با شنیدن آن به یاد چه چیز میافتید؟ اسم خاص برای برند، در واقع انتخاب شناسنامه کسبوکار شما است. پیش از آنکه مشتری محصول یا خدمت شما را تجربه کند، اسم برند اولین چیزی است که با آن روبهرو میشود.
وقتی مردم از شما حرف میزنند، اولین چیزی که میگویند اسم برند شما است.
بیایید چند مثال بزنیم:
- برند «چرم مشهد» بدون هیچ توضیحی، حس اصالت، دوام و ایرانیبودن را منتقل میکند.
- یا حتی نامی مثل «علیبابا» که یاد ماجراجویی و سفر را در ذهن زنده میکند.
بسیاری از برندها از نامهایی مشابه رقبا استفاده میکنند مثلا کلوچه نادری و کلوچه نادی.
و خیلی از برندها به اسمشان توجهی نمیکنند و اسم تکراری میگذارند. مثل زمان های قدیم که به دلیل تعداد زیاد بچهها اسمهای تکراری روی آنها میگذاشتند.
زیبایی اسم برند به همراه معنای آن است که آن را خاص میکند. اگر برند شما در حوزهی فناوری است، اسمی به نام دیجیکالا شما را به یاد کلمه دیجیتال میاندازد.
و نکتهی طلایی اینجاست: یک نام خوب، مسیر برندینگ را آسانتر میکند، اما یک نام بد، حتی با بهترین تبلیغات هم به چشم نمیآید و این مهمترین دلایل اهمیت آن است.
قوانین و ویژگی های یک اسم خاص برای برند
برای انتخاب اسم برند، باید نکاتی را بدانید و در نظر بگیرید. برخی از این نکات که در ادامه به آنها میپردازیم، موجب زیبایی و ماندگاری نام برند میشوند، اما برخی دیگر، بهویژه موارد مربوط به قوانین انتخاب نام برند برای ثبت، باید حتماً رعایت شوند.
معنا و مفهوم داشته باشد.
انتخاب اسم برند هنری بدون معنا ارزش بسیار کمی دارد. اسم برند باید مفهومی در خود داشته باشد که با کسبوکار شما هماهنگ باشد. برای مثال، برندی در حوزهی طبیعت با نام «سبزآوا» ناخودآگاه حس تازگی را منتقل میکند. اسامی بیمعنا نهتنها در ذهن مخاطب نمیمانند، بلکه در برندینگ نیز جای رشد ندارند. در انتخاب معنا به نکات زیر توجه کنید:
- مفهوم باید با ارزش برند هماهنگ باشد.
- از واژههایی استفاده کنید که بار مثبت دارند.
- نامی انتخاب نکنید که در زبانهای دیگر معنای ناخوشایند داشته باشد.
کوتاه در عین حال زیبا باشد.
اسم برند باید خوشآوا باشد. نامهای طولانی یا سخت بسیار زود از یاد میروند و تلفظ آنها دشوار است. برندهایی مثل «مای»، «کاله»، یا «سنایچ» نمونههای خوبی از سادگی و زیباییاند.
برای داشتن نامی کوتاه و زیبا از ترکیب دو واژهی ساده و آهنگین استفاده کنید. همچنین از آواهای غیرضروری پرهیز کنید. در آخر لازم است نام را در چند زبان بررسی کنید تا تلفظش روان باشد.
قابل ثبت باشد.
زیباترین نام دنیا هم اگر قابل ثبت نباشد، ارزشی ندارد. قبل از نهایی کردن اسم، باید مطمئن شوید که از نظر حقوقی و ثبتی هیچ تداخلی ندارد.
چه اسم های برندی قابل ثبت نیستند؟
در این زمینه باید موارد زیر بررسی شود:
قوانین اصلی ثبت نام برند در ایران شامل موارد زیر میشود:
- نام برند نباید برخلاف موازین شرعی، اخلاقی یا نظم عمومی کشور باشد.
- برند یا لوگوی آن نباید عین یا مشابه علامت ثبتشده دیگری در همان طبقه کالا یا خدمات باشد.
- استفاده از پرچم، نشان رسمی کشور، نشانهای نظامی و دولتی بدون مجوز ممنوع است.
- نام برند نباید باعث گمراهی یا فریب مصرفکننده درباره نوع، کیفیت یا مبدأ کالا شود.
- از واژههای عام، توصیفی یا اصطلاحات رایج بدون تمایز نمیتوان بهعنوان برند استفاده کرد.
- برند باید دارای قدرت تمایز و قابلیت تشخیص بین کالاها و خدمات باشد.
- استفاده از نام یا عنوان اشخاص مشهور بدون رضایت آنها غیرمجاز است.
- از علائم و نشانههای بینالمللی ثبتشده بدون اجازه نمیتوان استفاده کرد.
- برند نباید شامل کلمات توهینآمیز، سیاسی یا قومی باشد.
- برند باید با حروف و اعداد قابلخواندن (فارسی یا لاتین) نوشته شود.
- در صورتی که برند خارجی است، باید ترجمه دقیق و معتبر فارسی آن ارائه شود.
- برای ثبت برند دارویی، غذایی یا آرایشی نیاز به مجوز وزارت بهداشت است.
- برند مربوط به کالاهای خاص (مثل دخانیات یا اسلحه) نیاز به مجوزهای خاص دارد.
- در صورت ترکیب تصویر و نام، اجزای طرح نباید ناقض قوانین مالکیت معنوی باشند.
- برند نباید از عناوین دولتی یا سازمانی (مثل بانک مرکزی، شهرداری و…) بدون مجوز استفاده کند.
- نامهایی که باعث فریب یا سوءبرداشت شوند، قابل ثبت نیستند.
شما میتوانید قبل از ثبت، نام انتخابی را در پایگاه علائم تجاری سازمان ثبت اسناد و املاک کشور به نشانی (https://ipm.ssaa.ir/) جستوجو کنید تا از تکراری نبودن آن مطمئن شوید.
متفاوت باشد.
شباهت نام شما موجب عدم تمایز برند با رقبا میشود. نام برند شما باید آنقدر خاص باشد که در بین رقبا متفاوت به نظر برسد. اسمی که متفاوت است، بهطور ناخودآگاه توجه را جلب میکند. تفاوت میتواند در تلفظ، ساختار، معنا یا حتی زبان بهکاررفته باشد.
برای متمایز بودن نام برند موارد زیر را رعایت کنید:
- میتوانید مثل برند “گلدیران” از ترکیب اسم برای برند با ترکیب واژههای فارسی و خارجی استفاده کنید.
- در صورت امکان از ریشههای فرهنگی یا بومی الهام بگیرید.
- از تقلید برندهای مشهور پرهیز کنید؛ تقلید، نهتنها بیاعتبارتان میکند، بلکه مانع ثبت رسمی نیز میشود.
چگونه اسم برند انتخاب کنیم؟
برندهای موفقی که نام آنها از زبان مردم نمیافتد، چه مراحلی را برای ثبت اسم برای برند خود به کار گرفته اند؟ باید قدم به قدم هر مرحله را با حوصله طی کنید و یا از شخصی متخصص در این زمینه راهنمایی بگیرید تا بتوانید به بهترین شکل عمل کنید. البته برخی از سایتهای پیشنهاد اسم برند نیز وجود دارند که میتوانید از آن کمک بگیرید اما هیچ چیز جای ذکاوت انسان در انتخاب اسم کسبوکار را نمیگیرد.
قدم اول: هویت برند خود را مشخص کنید
پیش از آنکه به اسامی زیبا برای برند خود فکر کنید، روی کاغذ بنویسید برند شما چه ویژگیهایی دارد و قرار است چه تصویری در ذهن مخاطب ایجاد کند.
در کاغذ خود به چند سوال مهم جواب دهید از جمله اینکه هدف نهایی برند شما چیست؟ فلسفه وجودی و ماموریت کسبوکار شما چیست؟ و اینکه چه ارزشهایی برای برند شما اهمیت دارند؟
پاسخ به این پرسشها، مسیر فکری شما را روشن میکند و میتوانید از این ویژگیها، چندین نام فرضی را برای قدم اول در نظر بگیرید.
قدم دوم: طوفان فکری و ایدهپردازی
این مرحله زمان خلاقیت است. جلسهای با همکاران یا دوستان خود برگزار کنید و همه ایدهها را یادداشت کنید. برای جهتدهی بهتر به جلسه میتوانید از این روشها استفاده کنید:
- تمام صفاتی را که توصیفکننده برند شما هستند بنویسید.
- احساساتی که میخواهید در مشتری ایجاد کنید را فهرست کنید.
- کلماتی که به نوع فعالیت شما مرتبط هستند جمعآوری نمایید.
در این مرحله، کمیت مهمتر از کیفیت است؛ هرچه تعداد نام های پیشنهادی برای برند بیشتر باشد، احتمال رسیدن به یک نام منحصربهفرد نیز بیشتر میشود. بنابراین هر پیشنهادی را در این مرحله برای انتخاب اسم برند بپذیرید.
قدم سوم: بررسی سبکهای مختلف نامگذاری
نام برند میتواند به شکلهای مختلفی انتخاب شود. چند نمونه از سبکهای رایج که برندهای معروف دنیا و ایران از آن استفاده میکنند، شامل موارد زیر میشود:
- نام شخصی: الهامگرفته از افراد معروف یا تاریخی (مانند تسلا).
- نام توصیفی: بیانگر نوع فعالیت یا محصول (مانند نانآوران یا تراکتورسازی).
- نام ساختگی: واژهای جدید و ابتکاری (مانند کداک یا دیجیاتو).
- نام مکانی: برگرفته از موقعیت جغرافیایی یا منطقه خاص (مانند پارسخودرو).
در انتخاب نهایی، توجه داشته باشید که نام باید ساده، خوشآوا، بهیادماندنی و متناسب با لحن برند شما باشد. بنابراین باید همه ویژگیهای بالا را نیز در نظر بگیرید.
قدم چهارم: آزمون و ارزیابی نامها
پس از انتخاب چند گزینه مناسب، آنها را با اطرافیان و همکاران خود در میان بگذارید. مشاوره این افراد میتواند بسیار به شما کمک کند. بسیاری از ترکیب اسم برای برند از همین دورهمیهای دوستانه پیشنهاد شده است.
به شرطی که این نظرات دلسوزانه باشد. شما نیز متوجه میشوید کدام نام تأثیرگذارتر است و تلفظ یا درک بهتری دارد. گاهی نامی که از نظر شما ایدهآل است، برای دیگران بی معنی و یا سخت به نظر میرسد.
قدم پنجم: بررسی قانونی و ثبت برند
در پایان، زمانی که به نام نهایی رسیدید، حتما همانطور که در بالا به آن اشاره کردیم، از آزاد بودن آن اطمینان حاصل کنید. با مراجعه به سایت مالکیت معنوی ایران میتوانید وضعیت ثبت نام را بررسی کرده و در صورت امکان، اقدام به ثبت رسمی آن کنید.
همچنین پیشنهاد میشود دامنه اینترنتی و آیدی شبکههای اجتماعی مرتبط با برند خود را در همان زمان رزرو کرده تا بعدها با مشکل مالکیت مواجه نشوید.
مشاوره انتخاب اسم برند
مشاوره انتخاب اسم برند درست شبیه حضور یک راهنما در مسیر کوهنوردی است. اگر تنها حرکت کنید، ممکن است راه را اشتباه بروید، اما وقتی کنار شما کسی هست که مسیر را میشناسد و میداند کجا باید مکث کرد و کجا باید ادامه داد، به قله خواهید رسید.
مشاوران اسم برند، به شما کمک میکنند تا احساسات را کنار بگذارید و با منطق خود تصمیم بگیرید. نقش مشاور دقیقاً مثل کسی است که آیینهای مقابل شما میگیرد تا برند خود را از بیرون ببینید. بسیاری از صاحبان کسبوکار درگیر علاقه شخصی به یک اسم میشوند و اینجاست که مشاوره کمک میکند.
فرض کنید صاحب یک برند آرایشی هستید. شاید شما نامی شاعرانه مثل «مهرخ» را بپسندید، اما مشاور بررسی میکند که آیا این نام قابلیت ثبت قانونی دارد؟ در گوگل بهراحتی پیدا میشود؟ در زبان دیگر معنا یا تلفظ نامناسبی ندارد؟ و آیا حس لوکس یا طبیعی بودن را به مخاطب منتقل میکند یا نه؟
مشاوران با تحلیل رقبا، بررسی معنا، آزمون مخاطب و ارزیابی فرهنگی، مطمئن میشوند نام برند شما زیبا و خوشآوا است و در آینده میان مردم جا میافتد.
از کجا بفهمیم نام برند ما قبلاً ثبت شده یا نه؟
حالا که با این حساسیت اسامی خاص برای برند سازی را بررسی کرده و یک اسم انتخاب کرده اید آیا کار تمام است؟ در بالا هم اشاره کردیم که نیاز است مالکیت معنوی را بررسی کنید. که مراحل را در ادامه برایتان شرح خواهیم داد:
- وارد سایت رسمی اداره مالکیت معنوی شوید و نام برند را جستجو کنید تا ببینید مشابه آن قبلاً ثبت شده یا نه.
- برندها در طبقات مختلف ثبت میشوند (مثل پوشاک، لوازم آرایشی و…)؛ حتماً طبقه مربوط به حوزه فعالیت خود را بررسی کنید.
- اگر قصد فعالیت بینالمللی دارید، از سایت WIPO برای بررسی برند در سطح جهانی استفاده کنید.
در این زمینه در نظر بگیرید اگر برند سه سال استفاده نشده باشد، قابل لغو است. همچنین باید مشابهت لوگو هم بررسی شود. شرکتهای ثبت برند میتوانند استعلام دقیقتر و گزارش حقوقی از وضعیت نام پیشنهادیتان ارائه دهند. اگر سپری کردن این مراحل برایتان کاری سخت است، آن را به شخصی کاردان بسپارید.
آیا می توان نام لاتین برای برند ثبت کرد؟
انتخاب نام لاتین برای برند، مثل پوشیدن کتوشلوار شیک در یک جلسه بینالمللی است که باید متناسب، درست و قانونی باشد. این کار شدنی است، اما قواعد خودش را دارد.
اول از همه باید بدانید که بدون کارت بازرگانی نمیتوانید برند خود را به صورت لاتین ثبت کنید. این کارت در واقع مجوز ورود به دنیای تجارت بینالمللی است. همانطور که برای سفر خارجی به پاسپورت نیاز دارید، برای انتخاب نام لاتین هم این مدرک الزامی است.
نکته مهم دیگر این است که اسم انتخابی باید ریشه و معنا داشته باشد. واژههایی که فقط خوشصدا هستند اما بیمعنیاند، در مرحله بررسی رد میشوند.
توجه داشته باشید اگر نام برند خود را به صورت لاتین انتخاب میکنید، بهتر است معادل فارسی آن را هم ثبت کنید و قوانینی که در بالا به آن اشاره کردیم را رعایت کنید.
در نهایت بدانید
انتخاب اسم برند را میتوان شبیه انتخاب نام برای یک فرزند دانست. وقتی قرار است صاحب فرزند شوید، روزها و شبها به این فکر میکنید که چه نامی برازنده اوست. اسمی که هم معنا داشته باشد، هم زیبا باشد، هم در آینده مایه افتخار شود. هیچ پدر و مادری نامی را تصادفی انتخاب نمیکنند، چون میدانند آن اسم تا آخر عمر با فرزندشان خواهد ماند. برند شما هم دقیقاً همینطور است.
وقتی کسبوکاری را راه میاندازید، در واقع یک موجود زنده متولد میکنید. موجودی که باید رشد کند، دیده شود و در ذهن مردم جا بگیرد. نام برند، اولین صدایی است که از او به گوش میرسد. پس آن را جدی بگیرید.
